Koreni glume u gradu pod Kraljevicom datiraju jos spocetka 20. veka kada su svoje predstave prikazivale pozorisne putujuce trupe, tadasnji prvi profesionalni teatri s prilicno afirmisanim glumcima. Tako su 1906. godine u Zajecaru gostovali prvaci Narodnog pozorista u Beogradu Dobrica Milutinovic i Frane Novakovic.

Sve pozorisne predstave su bile odlicno posecene pa su nekoliko godina kasnije, tacnije oktobra 1911. godine putujuce druzine obrazovale prvi profesionalni teatar – Timocko povlasceno pozoriste “Gundulic” Upravnik je bio poznati pozorisni radnik Ljubomir Rajicic.

Pozorisne predstave prikazivane su u kafani “Takovo” koja je imala podesenu salu sa preko 200 sedista i, za to vreme, dobru pozornicu. Pozoriste je rasformisano 1912. godine kada su svi glumci mobilisani za balkanske ratove.

U toku 1925. u Zajecaru se opet osnuje stalno pozoriste, koje je materijalno pomagala Oblasna skupstina Timocke oblasti. Bilo je to Povlasceno oblasno pozoriste Timocke krajine, kojim je rukovodio poznati glumac Nikola Joksimovic.

Godine 1929. ponovo je doslo do gasenja pozorista, ali se teatarski zivot nije prekidao. U Zajecaru su cesto gostovala druga pozorista a posebno Narodno pozoriste Moravske banovine iz Nisa. Gradsko narodno pozoriste u Zajecaru je pocelo da radi 2. februara 1947. godine. Premijerom “Zita cvetaju” tadasnjeg poznatog sovjetskog pisca Jurija Mokreva, u reziji Momcila Stanskovica, u prepunoj sali Esnafskog doma (zgrada danasnjeg pozorista) pocela je, u pravom smislu da se neguje prava pozorisna umetnost.

Krajem 1969. i opstina Bor je preuzela pravo osnivaca ovog pozorista, pa od tada Zajecar ima stalnu scenu i u Boru. Teatar je godisnje pripremao 7 do 8 premijera i davao oko 160 predstava, od kojih polovinu na scenama izvan Zajecara.

Zajecar je 1965. godine bio domacin Prvih susreta profesionalnih pozorista Srbije “Joakim Vujic”, a svake godine pocev od 1992. domacin je Dana Zorana Radmilovica.

Zabelezeno je da su u proteklih 57 godina izvedene 373 premijere, vise od 2. 000 repriza, a da je na sceni i oko nje nastupilo nekoliko stotina glumaca, reditelja, scenografa, kostimografa, tehnicara i drugih teatarskih poslenika.

“Dani Zorana Radmilovica” traju desetak dana, u kojem vremenskom periodu se prikazuju pozorisne predstave u izvodjenju vise pozorisnih kuca iz Srbije i gde na pozorisnoj sceni nastupaju i nasi najpoznatiji glumci.

Za najbolje ostvarene uloge na ovom festivalu dodeljuje se ugledno glumacko priznanje, Nagrada za glumacku bravuru “Zoran Radmilovic” – veoma cenjeno priznanje medju glumcima. Inace, ova nagrada je ustanovljena 1988. godine.

Prvi put je dodeljena na Sterijinom pozorju Milanu Lanetu Gutovicu za bravurozno tumacenje lika Uce u drami Slobodana Selenica “Ruzenje naroda u dva dela”. Od 1989. godine ovu nagradu dodeljuje rodni grad Zorana Radmilovica – Zajecar. Organizatori ovog festivala i njegovi domacini su Pozoriste “Zoran Radmilovic” i fondacija “Zoran Radmilovic”.